<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Gegisch</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gegisch"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Gegisch rootpage-Gegisch skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Gegisch</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p>Das <b>Gegische</b> (standard-<a href="Albanische_Sprache" title="Albanische Sprache">albanisch</a> <i>Gegërishtja</i> oder kurz <i>Gegë;</i> Eigenbezeichnung: <i>Gegnishtja</i> bzw. <i>Geg</i>) ist eine der beiden <a href="Albanische_Sprache#Dialekte" title="Albanische Sprache">Dialektgruppen</a> der <a href="Albanische_Sprache" title="Albanische Sprache">albanischen Sprache</a>. Die Sprecher dieses Dialekts – insgesamt rund 3,4 Millionen Menschen<sup id="cite_ref-eth18_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-eth18-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> – heißen <i>Gegen</i> (<i>gegët</i>). Gegisch wird in ganz <a href="Nordalbanien" title="Nordalbanien">Nordalbanien</a>, in <a href="Nordmazedonien" title="Nordmazedonien">Nordmazedonien</a>, <a href="Kosovo" title="Kosovo">Kosovo</a>, <a href="Montenegro" title="Montenegro">Montenegro</a> und <a href="Serbien" title="Serbien">Südserbien</a> gesprochen. Auch das Albanische der kleinen Minderheiten in <a href="Bulgarien" title="Bulgarien">Bulgarien</a>, <a href="Rum%C3%A4nien" title="Rumänien">Rumänien</a>, <a href="Slowenien" title="Slowenien">Slowenien</a>, <a href="Bosnien_und_Herzegowina" title="Bosnien und Herzegowina">Bosnien und Herzegowina</a> und <a href="Kroatien" title="Kroatien">Kroatien</a> (<a href="Zadar" title="Zadar">Zadar-Arbanasi</a>) wird dem Gegischen zugeordnet.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-eth18_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-eth18-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Die Grenze zur zweiten Dialektgruppe, dem <a href="Toskisch" title="Toskisch">Toskischen</a>, wird durch die antike <a href="Via_Egnatia" title="Via Egnatia">Via Egnatia</a> gebildet und verläuft somit in etwa entlang des <a href="Shkumbin" title="Shkumbin">Shkumbin</a>-Flusses und des 41. Breitengrades. Südlich des Flusses verläuft eine Übergangszone von 10 bis 20 Kilometern Breite. Innerhalb der Dialektgruppe bestehen aber wiederum beträchtliche Unterschiede, insbesondere zwischen den Dialekten Nordwestalbaniens und Kosovos. Auch das Gegische in Nordmazedonien ist sehr unterschiedlich gegenüber demjenigen in Albanien und in Kosovo. Gegisch und Toskisch unterscheiden sich <a href="Phonologie" title="Phonologie">phonologisch</a>, <a href="Grammatik" title="Grammatik">grammatisch</a> und <a href="Lexem" title="Lexem">lexikalisch</a>.
</p><p>Zwischen den Gegen und Tosken gab es auch kulturelle und gesellschaftliche Unterschiede. So waren Erstere in Stammesverbänden (<i>fis</i>) organisiert, die ihrerseits in Clans gruppiert wurden und somit die verschiedenen Grundbesitzer zusammenbrachten. Das <a href="Gewohnheitsrecht" title="Gewohnheitsrecht">Gewohnheitsrecht</a> war bei den Gegen ausgeprägter als bei den Tosken. Ihr <a href="Kanun_(Albanien)#Kanun_des_Lekë_Dukagjini" class="mw-redirect" title="Kanun (Albanien)">Kanun des Lekë Dukagjini</a> nahm im gesellschaftlichen Leben eine viel höhere Bedeutung ein als bei den Tosken.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Incubator"></span></span></div><span class=""><a class="external text" href="https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/aln?uselang=de"><b>Test-Wikipedia auf Gegisch</b></a></span></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Lumnije Jusufi: <cite style="font-style:italic">Die zentralgegische Mundartengruppe in Mazedonien</cite> (= <cite style="font-style:italic">Albanische Forschungen</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>30</span>). Harrassowitz, Wiesbaden 2011, ISBN 978-3-447-06563-4 (Dissertation Universität München 2009, 229 Seiten + 1 CD [MP3-Audio und ROM]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gegisch&rft.au=Lumnije+Jusufi&rft.btitle=Die+zentralgegische+Mundartengruppe+in+Mazedonien&rft.date=2011&rft.genre=book&rft.isbn=9783447065634&rft.place=Wiesbaden&rft.pub=Harrassowitz&rft.series=Albanische+Forschungen" style="display:none"> </span></li>
<li>Wolfgang Koeth, Saskia Drude: <cite style="font-style:italic">Kosovo-Albanisch Wort für Wort, Kauderwelsch Band 221</cite>. Edition Tirta, Bielefeld 2009, ISBN 978-3-89416-579-6.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gegisch&rft.au=Wolfgang+Koeth%2C+Saskia+Drude&rft.btitle=Kosovo-Albanisch+Wort+f%C3%BCr+Wort%2C+Kauderwelsch+Band+221&rft.date=2009&rft.genre=book&rft.isbn=9783894165796&rft.place=Bielefeld&rft.pub=Edition+Tirta" style="display:none"> </span></li>
<li>Franz Seiner: <cite style="font-style:italic">Ergebnisse der Volkszählung in Albanien in dem von den österreichisch-ungarischen Truppen 1916–1918 besetzten Gebiete</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Schriften der Balkankommission</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>2</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>13</span>. Akademie der Wissenschaften, Wien 1922.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gegisch&rft.atitle=Ergebnisse+der+Volksz%C3%A4hlung+in+Albanien+in+dem+von+den+%C3%B6sterreichisch-ungarischen+Truppen+1916-1918+besetzten+Gebiete&rft.au=Franz+Seiner&rft.date=1922&rft.genre=journal&rft.issue=13&rft.jtitle=Schriften+der+Balkankommission&rft.place=Wien&rft.pub=Akademie+der+Wissenschaften&rft.volume=2" style="display:none"> </span></li>
<li><a href="Gustav_Weigand" title="Gustav Weigand">Gustav Weigand</a>: <cite style="font-style:italic">Albanesische Grammatik im südgegischen Dialekt</cite>. Leipzig 1913.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gegisch&rft.au=Gustav+Weigand&rft.btitle=Albanesische+Grammatik+im+s%C3%BCdgegischen+Dialekt&rft.date=1913&rft.genre=book&rft.place=Leipzig" style="display:none"> </span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-eth18-1"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-eth18_1-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-eth18_1-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, und Charles D. Fennig: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.ethnologue.com/language/aln"><i>Albanian, Gheg.</i></a> In: <i>Ethnologue: Languages of the World, Eighteenth edition.</i> <a href="SIL_International" class="mw-redirect" title="SIL International">SIL International (Ethnologue)</a>, 2015,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 9. April 2015</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGegisch&rft.title=Albanian%2C+Gheg&rft.description=Albanian%2C+Gheg&rft.identifier=http%3A%2F%2Fwww.ethnologue.com%2Flanguage%2Faln&rft.creator=Lewis%2C+M.+Paul%2C+Gary+F.+Simons%2C+und+Charles+D.+Fennig&rft.publisher=%5B%5BSIL+International%7CSIL+International+%28Ethnologue%29%5D%5D&rft.date=2015&rft.language=en"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Gordon, Raymond G., Jr: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20160602143301/http://archive.ethnologue.com/15/show_language.asp?code=aln"><i>Ethnologue report for language code:aln.</i></a> Albanian, Gheg. In: <i>Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition.</i> <a href="SIL_International" class="mw-redirect" title="SIL International">SIL International(Ethnologue)</a>, 2005, archiviert vom <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250917974">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-position:center right!important;background-repeat:no-repeat!important}body.skin-minerva .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/OOjs_UI_icon_external-link-ltr-progressive.svg")!important;background-size:10px!important;padding-right:13px!important}body.skin-timeless .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a,body.skin-monobook .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/MediaWiki_external_link_icon.svg")!important;padding-right:13px!important}body.skin-vector .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/Link.ernal-small-ltr-progressive.svg")!important;background-size:0.857em!important;padding-right:1em!important}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="dewiki-iconexternal"><a class="external text" href="https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Farchive.ethnologue.com%2F15%2Fshow_language.asp%3Fcode%3Daln">Original</a></span> (nicht mehr online verfügbar) am <span style="white-space:nowrap;">2. Juni 2016</span><span>;</span><span class="Abrufdatum"> abgerufen am 9. April 2015</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGegisch&rft.title=Ethnologue+report+for+language+code%3Aaln&rft.description=Ethnologue+report+for+language+code%3Aaln&rft.identifier=https%3A%2F%2Fweb.archive.org%2Fweb%2F20160602143301%2Fhttp%3A%2F%2Farchive.ethnologue.com%2F15%2Fshow_language.asp%3Fcode%3Daln&rft.creator=Gordon%2C+Raymond+G.%2C+Jr&rft.publisher=%5B%5BSIL+International%7CSIL+International%28Ethnologue%29%5D%5D&rft.date=2005&rft.source=http://archive.ethnologue.com/15/show_language.asp?code=aln&rft.language=en"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Robert Elsie: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://dialects.albanianlanguage.net/index_de.htm"><i>Albanische Mundarten.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 1. März 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGegisch&rft.title=Albanische+Mundarten&rft.description=Albanische+Mundarten&rft.identifier=http%3A%2F%2Fdialects.albanianlanguage.net%2Findex_de.htm&rft.creator=Robert+Elsie&rft.language=de"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Miranda Vickers: <cite style="font-style:italic">Shqiptarët - Një histori moderne</cite>. Bota Shqiptare, 2008, ISBN 978-99956-11-68-2, Mbërritja e osmanëve, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>19</span> (englisch: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">The Albanians - A Modern History</cite>. Übersetzt von Xhevdet Shehu).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abookitem&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gegisch&rft.atitle=Mb%C3%ABrritja+e+osman%C3%ABve&rft.au=Miranda+Vickers&rft.btitle=Shqiptar%C3%ABt+-+Nj%C3%AB+histori+moderne&rft.date=2008&rft.genre=bookitem&rft.isbn=9789995611682&rft.pages=19&rft.pub=Bota+Shqiptare" style="display:none"> </span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-10-08" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Gegisch&oldid=249256895">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>